Εκκολπωμάτωση – Εκκολπωματίτιδα

Τι είναι ;
Εκκολπωμάτωση είναι η παρουσία εκκολπωμάτων (σακοειδών προσεκβολών του βλέννογόνου του παχέος εντέρου) σε κάποιο τμήμα του παχέος εντέρου (συνηθέστερα στο σιγμοειδές). Εκκολπωματίτιδα είναι η φλεγμονή που ξεκινά από το εκκόλπωμα και επεκτείνεται στους ιστούς πέριξ του τοιχώματος του εντέρου. Η φλεγμονή συχνά εξελίσσεται σε διάτρηση του τοιχώματος του εκκολπώματος και επειδή η πιο συνήθης θέση είναι το σιγμοειδές έχει καθιερωθεί να ονομάζεται και αριστερά σκωληκοειδίτιδα.

Ποιά είναι τα συμπτώματα ;
Τα συμπτώματα της εκκολπωματίτιδας είναι πόνος στην αριστερή κάτω κοιλία, αλλαγή στο χαρακτήρα των κενώσεων (από δυσκοιλιότητα σε διάρροια και ανάποδα), πυρετός, εντοπισμένη ευαισθησία, ψηλαφητή μάζα κάτω αριστερά στη κοιλιά, μετεωρισμός κοιλίας, επώδυνη δακτυλική εξέταση και αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων.

Πως γίνεται η διάγνωση ;
Η διάγνωση μπαίνει με τη βοήθεια της αξονικής τομογραφίας. Στην οξεία φάση της νόσου καλό είναι να αποφεύγεται η κολονοσκόπηση και ο βαριούχος υποκλυσμός.

Χειρουργική αντιμετώπιση
Η μη επιπλεγμένη οξεία εκκολπωματίτιδα μπορεί να αντιμετωπισθεί με λήψη ενός ευρέως φάσματος αντιβιοτικού ενδοφλεβίως, να σταματήσει η σίτισή και να χορηγηθούν οροί. Οι περισσότεροι άρρωστοι ανταποκρίνονται σε 48 ώρες. Αν δεν ανταποκριθούν ή αν υποτροπιάσουν πρέπει να χειρουργηθούν. Αν η επέμβαση γίνει εκλεκτικά (δηλαδή όχι σε φάση φλεγμονής), με κατάλληλη προετοιμασία εντέρου και κάλυψη αντιμικροβιακή, γίνεται αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος του εντέρου και αναστόμωση των 2 τμημάτων του εντέρου στην ίδια επέμβαση και όχι σε δεύτερο χρόνο.
Σε βαριά περιστατικά με διάτρηση και περιτονίτιδα η εγχείρηση γίνεται επειγόντως, χωρίς να έχει προετοιμαστεί το έντερο κατάλληλα. Ετσι αφαιρείται το πάσχον τμήμα (που είναι συνήθως το σιγμοειδές), εκτελείται αναστόμωση αλλά κατά κανόνα αυτή προστατευέται απο προσωρινή κολοστομία δίκην δικάνου η οποία αναστρέφεται σε 40 ημέρες απο το αρχικό χειρουργείο. Σε σηπτικους ασθενεις το περιφερικό έντερο κλείνεται και το κεντρικό εκστομώνεται στο δέρμα με κολοστομία (εγχείρηση Hartman). Σε κάποιους ασθενείς όχι υψηλού κινδύνου, μπορεί να πραγματοποιηθεί και αναστόμωση εξαρχής και όχι κολοστομία.
Πάρα πολύ καλά αποτελέσματα τόσο για την υγέα του ασθενούς όσο και για την γρήγορη επάνοδό του στις καθημερινές του δραστηριότητες προσφέρει η λαπαροσκοπική χειρούργική. Τα τελευταία χρόνια όλες σχεδόν οι εκλεκτικές (όχι επείγουσες) επεμβάσεις γίνονται με τη μέθοδο αυτή χωρίς μεγάλες τομές, ελάχιστο πόνο, μείωση της ανάγκης για μεταγγίσεις και γρήγορη επάνοδο στο σπίτι. Η λαπαροσκοπική σιγμοειδεκτομή για την εκκολπωματική νοσο του εντέρου ειναι η χειρουργική μέθοδος πρώτης επιλογής στην σύγχρονη βιβλιογραφία.
Η εκκολπωματίτιδα μπορεί να προκαλέσει δημιουργία συριγγίου (επικοινωνίας) μεταξύ του σιγμοειδούς και των παρακείμενων οργάνων ουροδόχος κύστη, κόλπος, λεπτό έντερο. Η αντιμετώπιση είναι η εκτομή του πάσχοντος τμήματος του εντέρου και του συριγγίου.
Συμπερασματικά η νόσος εφ’όσον αντιμετωπισθεί έγκαιρα και ο ασθενής υποβληθεί σε εκλεκτική επέμβαση και όχι επείγουσα θεραπεύεται χωρίς να δημιουργέι προβλήματα στον ασθενή. Για το λόγο αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία ο έλεγχος με προληπτικές εξετάσεις όπως αξονική τομογραφία ή κολονοσκόπηση ακόμα και σε άτυπα ενοχλήματα για να αποφευχθεί ο κίνδυνος ενός επείγοντος χειρουργείου με ότι αυτό συνεπάγεται για την υγέια του ασθενούς αλλά και για την ποιότητα της ζωής του (παρα φύση έδρα- κολοστομία).