Καρκίνος Παχέος Εντέρου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί τη νόσο των ανεπτυγμένων χωρών. Οι σημαντικές διαφορές στην γεωγραφική κατανομή οφείλονται στις διαφορετικές διατροφικές συνήθειες. Από στατιστικής πλευράς αποτελεί τον τρίτο σε συχνότητα εμφάνισης καρκίνο, την δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο σε άνδρες και την τρίτη στις γυναίκες. Η συχνότητα εμφάνισης είναι η ίδια και για τα δύο φύλα. Τα τελευτάια χρόνια και ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες χώρες παρτηρείται μια σημάντική αύξηση της εμφάνισης του σε ηλικίες κάτω των 50 ετών σε ποσοστό που πλησιάζει το 8%.
Η διατροφή και γενικότερα ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχουν συχνά ενοχοποιηθεί για την αύξηση της εμφάνισης αυτού του τύπου του καρκίνου. Ως κυριότερες αιτίες που έχουν κι επιστημονικά τεκμηριωθεί αναφέρουμε τις παρακάτω :
• Διατροφικοί παράγοντες και κυρίως η δίαιτα πλύσια σε ακόρεστα λίπη που θεωρούνται καρκινογόνα. Επίσης η ελαττωμένη πρόσληψη φυτικών ινών, γεγονός που προκαλεί δυσκοιλιότητα
• Η ύπαρξη πολυπόδων είτε αυτοί εμφανίζονται με την μορφή σποραδικών πολυπόδων όπως συμβαίνει σε ανθρώπους που δεν έχουν γενετική προδιάθεση, είτε μετην μορφή γνωστών κληρονομικών νοσημάτων όπως η οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση (FAP, σύνδρομo Gardner, Turcot, Peutz Jegher, Juveline Polyposis)
• Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ιδιαίτερα σε πρώτου βαθμού συγγενείς (πατέρας, μητέρα, αδέρφια)
• Ιστορικό φλεμονώδων νόσων του εντέρου δηλαδή ελκώδης κολίτιδα και νόσος του Crohn
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του καρκίνου του παχέος εντέρου είναι ότι η δημιουργία του ξεκινάει από τους πολύποδες. Το χρονικό διάστημα μέσα στο οπίο ο πολύποδας θα μεττραπεί σε κακοήθεια κυμένεται ανάλογα με τον τύπο από 4-16 χρόνια. Το γεγονός αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό γιατί μας δίνει την δυνατότητα μεσω της κολονοσκόπησης να αφαιρούμε του πολύποδες που δεν έχουν προλάβει να εξαλλαγούν ή ακόμα και να διαγνώσουμε τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο που πλέον θεωρείται 100% θεραπεύσιμος.
Άνάλογα με την περιοχή του παχέος εντέρου που εμφανίζεται διακρίνουμε :
• Ca παχέος εντέρου: μέχρι και το άνω 1/3 του ορθού (τυφλό,ανιόν, εγκάρσιο, κατιόν και σιγμοειδές κόλον)
• Ca ορθού δηλαδή τα κάτω 2/3 του ορθού για τα οποία λόγω διαφορετικής ανατομίας παρατηρείται υψηλότερος κίνδυνος τοπική επέκτασης και υποτροπής.
Η εικόνα με την οποία εμφανίζεται ποικίλλει. Ετσι μπορεί σε μεγάλο ποσοστό να μην υπάρχουν καθόλου συμπτώματα ή και κοιλιακός πόνος για τον οποίο ο αθενής δεν αναζητεί την ιατρική συμβουλή. Σε άλλες περιπτώσεις η εμφάνιση αίματος κατά την κένωση, ο έντονος κοιλιακός πόνος και η αναιμία απότελούν τα πρώτα συμπτώματα. Επίσης έχουν παρατηρηθεί σε μεγάλο βαθμό αλλαγές στις κενώσεις όπως διάρροια και δυσκοιλιότητα.
Η διάγνωση και σταδιοποίηση γένεται μέσω ειδικών εξετάσεων όπως:
• Κολονοσκόπηση και βιοψία
• Βαριούχος υποκλυσμός
• Υπερηχογράφημα
• Αξονική ή Μαγνητική τομογραφία
• Καρκινικοί δείκτες
Η χειρουργική αφαίρεση του τμήματος του παχέος εντέρου που φέρει τον όγκο μαζί με τους λεμφαδένες αποτελεί την μοναδική θεραπεία που προσφέρει ίαση σε σημαντικό ποσοστό ασθενών. Ανάλογα με την θέση διακρίνουμε τις εξής χειρουργικές επεμβάσεις:
• Δεξιά και εκτεταμένη δεξιά κολεκτομή
• Εγκαρσιεκτομή
• Αριστερή κολεκτομή
• Σιγμοειδεκτομή
• Χαμηλή προσθία ορθοσιγμοειδεκτομή και
• Κοιλιοπερινεική εκτομή

Ο ασθενής που πρόκειται να υποβληθεί σε επέμβαση παχέος εντέρου υποβάλεται αρχικά σε ένα συνήθη προεχειρητικό έλεγχο (εξετάσεις αίματος,καρδιογραφημα και καρδιολογική εκτίμηση, ακτινογραφία θώρακος) και προετοιμασία εντέρου με καθαρτικά την προηγούμενη μέρα του χειρουργείου. Ο συνήθης χρόνος της επέμβασης είναι περίπου 2-3 ώρες και η παραμονή στο νοσοκομείο συνολικά 5-7 ημέρες. Οι ανάγκη για μετάγγιση έχει περιοριστεί σημαντικά λόγω της εξειδίκευσης του προσωπικού αλλά και με την εφαρμογή της Λαπαροσκοπικής χειρουργικής.
Οι επεμβάσεις αυτές μπορούν να γίνουν τόσο ανοικτά όσο και λαπαροσκοπικά με τα γνώστά πλεονεκτήματα της μεθόδου αυτής. Η διενέργεια λαπαροσκοπικής επέμβασης εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από την εκπαίδευση του χειρουργού
Σε ορισμένες περιπτώσεις όπως για παράδειγμα σε ειλεό η και σε κακοήθειες του κατώτερου τριτημορίου του ορθού πολλές φορές είναι απαιραίτητη η διενέργεια προσωρινής κολοστομίας (παρά φύση έδρα). Η επανένωση του εντέρου σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται μετά από 3 μήνες . Η μόνιμη κολοστομία έχει περιορισθεί σε σημαντικό βαθμό τόσο λόγω της νέας τεχνολογίας όσο και λόγω τις εξειδίκευσης των χειρουργών. Μεγάλη σημασία έχει η εκπαίδευση και η εμπειρία του χειρουργού και στο ογκολογικό αποτέλεσμα αλλά και στον έλεγχο της νόσου.
Τα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών που πάσχουν από καρκίνο του παχέος εντέρου έχουν αλλάξει προς το καλύτερο τα τελευταία χρόνια. Έτσι ολοένα αυξάνονται οι περιπτώσεις που έχουμε πλήρη ίαση , ενώ ακόμα και σε ασθενείς με ηπατικές μεταστάσεις η χειρουργική αφαίρεση πρσφέρει αύξηση της συνολικής επιβίωσης αλλά και καλύτερη ποιότητα ζωής.